Fundacja wcześniak

Praca dyplomowa – Profilaktyka logopedyczna

Aleksandra Kmita, Uniwersytet Warszawski, kierunek: logopedia ogólna i kliniczna

Tematem mojej pracy magisterskiej była „Profilaktyka logopedyczna w warunkach oddziału neonatologii i intensywnej terapii noworodka u dzieci urodzonych przedwcześnie”. Celem pracy była analiza działań z zakresu profilaktyki logopedycznej u noworodków i niemowląt urodzonych przedwcześnie oraz związków tych działań z procesem osiągania karmienia doustnego. W części teoretycznej dokonałam przeglądu literatury przedmiotu. W części empirycznej przedstawiłam zaś wyniki badań własnych. Przeprowadziłam analizę jakościową i ilościową procesu karmienia 18 dzieci. Analiza ilościowa obejmowała pomiar czasu, potrzebnego dziecku do osiągnięcia karmienia doustnego oraz częstość występowania powikłań wcześniactwa mogących stanowić czynnik ryzyka dla dalszego rozwoju, w tym mowy. Analiza jakościowa obejmowała przebieg procesu karmienia, jak również dobór smoczków i pozycji do karmienia, które wspierają rozwój funkcji oralnych. W pracy podjęłam także próbę przedstawienia zasadności stosowania opieki logopedycznej już na oddziale neonatologicznym.

U dzieci urodzonych przedwcześnie, znaczący wpływ na późniejszy rozwój funkcji oralnych, a w konsekwencji także rozwój mowy, ma jakość procesu karmienia. Osiągnięcie dojrzałości do podjęcia karmienia wyłącznie doustnego jest niezwykle ważnym etapem w rozwoju wcześniaka, gdyż wymaga pełnej koordynacji oddychania, ssania i połykania. Badacze podkreślają, że najwcześniej o dojrzałości do funkcji jedzenia można mówić między 32. a 34. tygodniem wieku ciążowego. Prowadzone przeze mnie badania potwierdzają, że w niektórych przypadkach pierwsze próby karmienia można było podjąć już w 33. i 34. tygodniu. U wielu dzieci konieczne było jednak przesunięcie prób karmienia doustnego nawet do 37. bądź 39. tygodnia. Takie przesunięcie mogło wynikać ze specyficznych problemów i powikłań wcześniactwa, w tym niewydolności oddechowej, niestabilnego stanu klinicznego, bądź konieczności przeprowadzenia dodatkowych zabiegów. Zebrane i przeanalizowane przeze mnie dane pokazują, że w badanej grupie mediana tygodnia osiągnięcia karmienia wyłącznie doustnego wynosiła 36,75 Hbd. Myślę, że to dobry wynik, zważywszy na liczbę powikłań odnotowanych u badanych dzieci, które mogą rzutować na proces karmienia. Oczywistym wydaje się fakt, że najpóźniej karmienie wyłącznie doustne osiągnęły dzieci urodzone skrajnie wcześnie. Analizując czynniki wpływające na proces karmienia, zaobserwowałam, że dzieci, u których stosowano mechaniczną wentylację przez więcej niż 14 dni, częściej osiągały samodzielne karmienie doustne w tygodniu równym wartości mediany lub później. Wynika z tego, że krótszy czas pobytu pod  respiratorem wiąże się z szybszym osiągnięciem karmienia w pełni doustnego.

W swojej pracy starałam się pokazać, jak ważna jest profilaktyka logopedyczna w warunkach oddziału neonatologii i intensywnej terapii noworodka. Zagadnienie to jest jednak wciąż mało poznane i wymaga dalszych badań.